در آستانه انقلاب زمستانی، زمانی که سرمای استخوانسوز مسکو با شبهای طولانی دسامبر گره میخورد، گرمای فرهنگ و تمدن ایرانی قرار است در پایتخت روسیه طنینانداز شود. شب یلدا، این میراث کهن نیاکان ما که ریشه در هزاران سال تاریخ دارد، امسال نه تنها در خانههای ایرانیان، بلکه در تالارهای بزرگ مسکو به عنوان پلی برای نزدیکی دو ملت جشن گرفته میشود. این رویداد که با همکاری نهادهای فرهنگی و رسانهای برگزار میگردد، فراتر از یک کنسرت ساده، نمایشی از دیپلماسی فرهنگی در دوران معاصر است.
کنسرت گروه روناک، سفری تصویری به اعماق ایران
نقطه عطف این مراسم، اجرای گروه بینالمللی روناک است. روناک که به عنوان سفیر موسیقی اقوام ایران شناخته میشود، تخصص ویژهای در بازآفرینی نغمههای محلی با رویکردی مدرن و در عین حال وفادار به اصالتها دارد. آنچه اجرای این گروه را در مسکو متمایز میکند، استفاده از سازبندی چندفرهنگی است؛ جایی که صدای دف و تنبور کردستان با ملودیهای شادمانه جنوب و سوز سازهای آذری پیوند میخورد.
میهمانان روسی و دیپلماتهای حاضر در این مراسم، تنها شنونده موسیقی نخواهند بود، بلکه با یک پرفورمانس تمامعیار مواجه میشوند. اعضای گروه با پوششهای اصیل و رنگارنگ که هر کدام معرف بخشی از جغرافیای پهناور ایران است، جلوهای بصری از تنوع قومیتی کشورمان را به نمایش میگذارند. این لباسها که با سوزندوزیها و پارچههای زربفت تزئین شدهاند، پیامآور صلح و دوستی میان اقوامی هستند که قرنهاست در کنار یکدیگر هویت ملی ایران را ساختهاند.
مسعود احمدوند، رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در روسیه، در گفتگوی خود با شبکه TVBRICS، به درستی بر جنبههای معنوی این جشن تاکید کرده است. او یلدا را نماد پیروزی نور بر تاریکی میداند؛ مفهومی که در فرهنگ روسیه نیز به دلیل شرایط اقلیمی و شبهای طولانی، به خوبی درک میشود. او خاطرنشان کرد که در دنیای امروز، تکیه بر ارزشهای خانوادگی و قدرت سنتها مهمترین ابزار برای حفظ هویت فرهنگی ملتهاست.
برگزاری این مراسم در مسکو، نشاندهنده عمق روابط راهبردی دو کشور در حوزه نرم است. هنر، زبانی است که نیاز به ترجمه ندارد و زمانی که نغمههای ایرانی در تالارهای روسیه طنینانداز میشود، درک متقابل دو ملت از یکدیگر به سطحی بالاتر از معادلات سیاسی ارتقا مییابد. این رویداد ثابت میکند که میراث ناملموس بشری مانند یلدا، ظرفیتی عظیم برای گفتگوی تمدنها دارند.
نقش رسانه در پیوند میانفرهنگی
حضور شبکه رسانهای TVBRICS به عنوان شریک رسانهای اصلی، نشاندهنده اهمیت بینالمللی این رویداد است. این شبکه که تمرکز ویژهای بر تعاملات فرهنگی کشورهای عضو گروه بریکس دارد، با پوشش این کنسرت، پیام یلدا را به مخاطبانی در سراسر جهان مخابره میکند. این همکاری رسانهای باعث میشود تا شکوه سنتهای ایرانی از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و به عنوان یک میراث جهانی به جهانیان معرفی شود. از سوی دیگر، این پوشش خبری گسترده میتواند بستری برای توسعه گردشگری فرهنگی بین دو کشور باشد.
آیینهای یلدا: از حافظخوانی تا سفرههای سرخ
بخش دیگری از این رویداد به معرفی آداب و رسوم خاص این شب اختصاص دارد. یلدا تنها موسیقی نیست؛ بلکه مجموعهای از نمادهاست. چیدمان کرسیهای سنتی، تزئین میوههایی چون انار و هندوانه که نماد برکت و خورشید هستند، و بهویژه سنت تفأل به دیوان حافظ، بخشهایی است که برای مخاطب روسی جذابیت بسیاری دارد. اشعار حافظ شیرازی که در میان روسها و شرقشناسان این کشور محبوبیت دیرینهای دارد، در این شب جایگاه ویژهای خواهد داشت. قرائت اشعار حافظ و تفسیر آنها برای میهمانان، پیوند ادبی عمیقی میان دو فرهنگ ایجاد میکند؛ چرا که ادبیات کلاسیک روسیه نیز همواره تحت تاثیر عرفان و غنای ادبی ایران بوده است.
یلدا، پیونددهنده نسلها و ملتها
در نهایت، برگزاری این کنسرت در ۲۱ دسامبر، فرصتی است تا ساکنان مسکو و ایرانیان مقیم روسیه، در کنار هم آغاز دوباره چرخه طبیعت را جشن بگیرند. در دورانی که جهان با چالشهای متعددی روبروست، پیام یلدا که همانا امید به دمیدن سپیده پس از تاریکترین شب سال است، بیش از هر زمان دیگری طنینانداز میشود. این جشن یادآور این است که نور همواره بر تاریکی پیروز خواهد شد.
این کنسرت که حضور در آن برای عموم آزاد اعلام شده، بستری برای گفتگوهای غیررسمی فراهم میکند. وقتی شهروندان روسی در کنار ایرانیان به تماشای رقصهای آیینی و شنیدن موسیقی مقامی مینشینند، تصویری واقعی و انسانی از ایران معاصر در ذهن آنها نقش میبنبند؛ تصویری که فراتر از کلیشههای رسانهای، ریشه در هنر، زیبایی و صلحطلبی دارد. حضور خانوادهها در این مراسم، بر جنبهوحدت خانوادگی که احمدوند به آن اشاره کرده بود، مهر تایید میزند.
جایگاه موسیقی نواحی در دیپلماسی هنری
گروه روناک با اجرای موسیقی نواحی، در واقع ویترینی از ایران کوچک را به مسکو میبرد. موسیقی نواحی ایران به دلیل تنوع در ریتم و ساز، همواره مورد توجه موسیقیشناسان بینالمللی بوده است. در این اجرا، استفاده از سازهایی نظیر کمانچه، تار، قیچک و دهل، مخاطب را با گستره وسیعی از احساسات آشنا میکند. این نوع موسیقی که ریشه در کار و زندگی روزمره مردم ایران دارد، صداقت و صمیمیتی را منتقل میکند که به سرعت با روح مخاطب پیوند برقرار میکند.
کنسرت شب یلدا در مسکو را باید نقطهی عطفی در فعالیتهای فرهنگی برونمرزی ایران دانست. این برنامه نشان داد که چگونه میتوان از یک آیین باستانی برای تقویت پیوندهای معاصر بهره جست. انتظار میرود با موفقیت این رویداد، شاهد تداوم برگزاری چنین جشنهایی در سایر پایتختهای کشورهای عضو بریکس باشیم. یلدا اکنون دیگر فقط یک سنت داخلی نیست، بلکه به عنوان یک کالای فرهنگی ارزشمند در عرصه بینالمللی شناخته میشود که میتواند تصویری مقتدر و در عین حال صلحطلب از ایران ارائه دهد.
در پایان، باید گفت که طنین سازهای ایرانی در سرمای دسامبر مسکو، نویدبخش بهاری فرهنگی در روابط دو کشور است. شبی که در آن خورشید فرهنگ ایرانی از پس ابرهای تیره تردید، دوباره طلوع میکند و پیوند میان مردم ایران و روسیه را مستحکمتر از پیش میسازد. یلدا، با تمام انارها و حافظخوانیهایش، امسال در خاک روسیه ریشه دوانده است تا یادآور این حقیقت باشد که هنر، یگانه زبانی است که میتواند مرزها را در نوردد و قلبها را به هم نزدیک کند.
منبع خبر : tvbrics.com
نظرات کاربران