نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد فعالیت بدنی نهتنها برای سلامت جسم مفید است، بلکه میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت مغز و کاهش خطر بیماریهای مرتبط با افزایش سن ایفا کند.
دانشمندان در مطالعهای تازه دریافتند ورزش میتواند به تقویت «سد خونی–مغزی» کمک کند؛ ساختاری محافظتی که از مغز در برابر سموم، عوامل بیماریزا و مواد مضر موجود در جریان خون محافظت میکند. این سد با افزایش سن بهتدریج ضعیفتر میشود و همین مسئله میتواند زمینهساز التهاب و افزایش احتمال ابتلا به بیماریهایی مانند زوال عقل باشد.
در این تحقیق که روی موشها انجام شده، مشخص شد فعالیت بدنی باعث آزاد شدن پروتئینی در کبد میشود که پس از ورود به جریان خون، به تقویت سد محافظ مغز کمک میکند. پژوهشگران معتقدند این سازوکار ممکن است یکی از دلایلی باشد که ورزش با سلامت شناختی بهتر در دوران سالمندی ارتباط دارد.
«میشل ووس»، مدیر آزمایشگاه سلامت مغز و شناخت در دانشگاه آیووا، در اینباره میگوید نتایج این مطالعه شواهد قابل توجهی ارائه میدهد که پیامهای بیولوژیکی ناشی از ورزش میتوانند از طریق کبد بر سد خونی–مغزی اثر بگذارند و عملکرد مغز را بهبود دهند.
دانشمندان در این پژوهش روی پروتئینی به نام GPLD1 تمرکز کردند؛ مادهای که هنگام و پس از فعالیت بدنی در بدن ترشح میشود. بررسیها نشان داد زمانی که سطح این پروتئین در موشهای مسن افزایش داده شد، حتی بدون انجام ورزش نیز نشانههایی از بهبود حافظه و یادگیری در آنها مشاهده شد.
جالب آنکه این پروتئین مستقیماً وارد مغز نمیشود. به نظر میرسد اثر آن از طریق تقویت سد خونی–مغزی اعمال میشود. پژوهشگران همچنین دریافتند مغزهای مسن دارای مقدار بیشتری از پروتئینی به نام TNAP هستند که میتواند باعث تضعیف این سد محافظ شود. در مقابل، در موشهایی که ورزش میکردند سطح TNAP کمتر بود و سد خونی–مغزی استحکام بیشتری داشت.
به گفته محققان، کاهش این پروتئین مضر و تقویت سد محافظ باعث شد بافت مغزی بهتر حفظ شود و عملکرد شناختی در آزمایشها بهبود یابد.
دانشمندان معتقدند این یافتهها میتواند توضیح دهد چرا ورزش یکی از مؤثرترین راهها برای حفظ سلامت مغز در طول زندگی محسوب میشود. در عین حال، پژوهشگران امیدوارند در آینده بتوانند با الهام از این سازوکار، درمانهایی توسعه دهند که بخشی از اثرات مفید ورزش را برای افرادی که قادر به فعالیت بدنی نیستند شبیهسازی کند.
با این حال، متخصصان تأکید میکنند هیچ دارو یا روشی نمیتواند جایگزین کامل ورزش شود. «سائول ویلدا»، استاد علوم زیستپزشکی در دانشگاه کالیفرنیا و نویسنده ارشد این مطالعه، میگوید: اگر امکانش را دارید، ورزش کنید؛ زیرا فعالیت بدنی همچنان یکی از بهترین کارهایی است که میتوانید برای سلامت کلی بدن و بهویژه مغز خود انجام دهید.
نظرات کاربران